HPV (Human Papillomavirus)- wirusy brodawczaka



Istnieje ścisły związek pomiędzy powstawaniem raka szyjki macicy, sromu, prącia i odbytu a infekcją wirusem HPV. Do tej pory wykryto już kilkadziesiąt onkogennych, genitalnych typów HPV. Szacuje się, że nawet 20% kobiet zakażonych jest tym wirusem przenoszonym drogą płciową kilkanaście razy częściej niż opryszczka narządów płciowych (HSV2).

Szczególnie groźne są wirusy HPV typu 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59 i 68. Wirus HPV wnika do komórek nabłonka i wbudowuje swój materiał genetyczny w DNA gospodarza, aby następnie zmusić go do namnożenia tysięcy nowych cząstek wirusa. Często wirus znajdujący się w komórkach gospodarza pozostaje w uśpieniu przez długie lata, by po uaktywnieniu stopniowo zmieniać nabłonek szyjki macicy w tkankę nowotworową lub powodować tworzenie się kłykcin, polipów lub rogowaceń. Nie zawsze od razu tworzy się nowotwór, często aktywność wirusa objawia się niewielkimi zmianami w obrębie nabłonka, które mogą być stwierdzone w badaniu cytologicznym i kolposkopowym. Najczęściej wykrywanymi HPV są wirusy typu 16, 18, 31, 33, 6 i 11.

Obraz produktów reakcji PCR


W Laboratorium Diagnostyki Molekularnej we Wrocławiu można wykonać testy genetyczne metodą PCR (reakcji łańcuchowej polimerazy) wykrywające 19 onkogennych typów HPV takich jak 16, 18, 31, 33, 35 39, 42, 43, 44, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66, 68, 6/11 . (Od 2009-10-15 wykonywany jest nowy test wykrywający 27 onkogennych typów HPV: 6, 11, 13, 16, 18, 26, 30, 31, 32, 33, 35, 39, 40, 42, 43, 45, 51, 52, 54, 55, 56, 58, 59, 66, 72, 81 i 82.) Po uzyskaniu wyniku dodatniego, przeprowadzana jest multipleksowa reakcja pozwalająca odróżnić i scharaktyryzować takie typy HPV jak 16, 18, 31, 33, 6 i 11.

Uważa się, że typy HPV 6 i 11 są typami najmniej grożnymi, odpowiedzialnymi za powstawanie polipów i kłykcin. HPV-31 i HPV-33 są wirusami średniego ryzyka powstania nowotworu. Natomiast typy HPV-16 i HPV-18 uważane są za najbardziej onkogenne typy wirusa brodawczaka i to one wykrywane są w największej liczbie przypadków raka szyjki macicy.


Z prowadzonych w okresie 3 lat w laboratorium badań statystycznych wynika, że w dostarczonych nam wymazach z szyjki macicy (2103 próbek) w 26% (540 przypadków) wykryliśmy obecność wirusa HPV. Wobec braku profilaktycznych, obowiązkowych badań w kierunku obecności HPV w naszym kraju, kobiety decydujące się na te badania w ogromnej większości miały nieprawidłowy wynik badania cytologicznego (LSIL, HSIL). Nie wiemy zatem jak wyglądałyby te badania u kobiet bez zmian dysplastycznych komórek nabłonka szyjki macicy oraz u kobiet nie wykonujących podstawowych badań cytologicznych. Wyniki naszych badań wykazały, że ponad co czwarta badana pacjentka zakażona była wirusem brodawczaka ludzkiego.


Analizę tych badań prowadzono jednocześnie w czterech grupach wiekowych pacjentek. Pierwszą grupę wiekową stanowiły kobiety młode do 25 roku życia (113 wyników dodatnich), drugą -kobiety w wieku 26-35lat, prowadzące najbardziej aktywne życie płciowe (216 wyników dodatnich), trzecią- kobiety dojrzałe 36-45 lat (124 wyników dodatnich), natomiast czwartą grupę - kobiety starsze powyżej 46 lat (87 -dodatnich).
Z powyższych danych wynika, że średnio co czwarta pacjentka do 45 roku życia i co piąta - w ostatniej grupie wiekowej zakażona była wirusem HPV.

Druga reakcja PCR, wykrywająca sześć najczęściej występujących typów HPV w populacji, umożliwia odpowiedź na pytanie, czy pacjentki zakażone są jednym z dwóch, najbardziej onkogennym typem wirusa, czyli HPV-16 lub HPV-18.


Szczegółowa analiza wyników badań pokazuje, że u 36-letnich i starszych pacjentek odsetek najbardziej onkogennych typów HPV wynosi 30-32%, natomiast u pacjentek młodych i bardzo młodych niespodziewanie rośnie aż do 50%. Może to wskazywać na rosnącą ilość zakażeń wirusami największego ryzyka powstania raka szyjki macicy.

Biorąc pod uwagę powyższe badania oraz fakt, że nowotwory narządów płciowych u kobiet rozwijają się najczęściej po 50 roku życia, można wnioskować, iż już za kilkanaście lat drastycznie wzrośnie liczba przypadków zachorowań na tego rodzaju nowotwory.

Obecnie rejestruje się około 4 tysiące przypadków raka szyjki macicy rocznie w Polsce, co stawia tą chorobę na drugim miejscu, po raku piersi, pod względem przyczyn zgonów u kobiet. Jeżeli nie podejmie się obowiązkowych badań profilaktycznych, tak jak jest to w krajach skandynawskich, choroba ta już niedługo wysunie się na pierwsze miejsce pod tym względem.


Fig. 2 Detekcja genotypów HPV w próbkach pacjentek HPV-dodatnich. M- Marker 100bp (Invitrogen).

Ścieżka 1 zawiera próbkę pacjentki HPV6-dodatni. Ścieżka 2 zawiera próbkę pacjentki HPV11-dodatni.
Ścieżka 3 zawiera próbkę pacjentki HPV16-dodatni. Ścieżka 4 zawiera próbkę pacjentki HPV18-dodatni.
Ścieżka 5 zawiera próbkę pacjentki HPV33-dodatni. Ścieżka 6 zawiera próbkę pacjentki HPV31-dodatni
Ścieżka 7 zawiera kontrolę negatywną.
Ścieżka 8 zawiera mieszaninę produktów amplifikacji: HPV6, HPV11, HPV16, HPV18, HPV31, HPV33.

CENY BADAŃ